HEIDELBERGER AKADEMIE DER WISSENSCHAFTEN  
Epigraphische Datenbank Heidelberg
   
            
Zitierweise: http://edh-www.adw.uni-heidelberg.de/edh/inschrift/HD030785 (letzte Änderungen: 7. Mai 2013) copy to clipboard
Transkription:A(nte) d(iem) IIII Eid(us) Dec(embres) in Palatio in porticu qua<e> est ad Apollinis [scribendo] / adfuerunt M(arcus) Valer(ius) M(arci) f(ilius) Lem(onia) Messal<l>inus C(aius) Ateius L(uci) f(ilius) Ani(ensis) Capito Sex(tus) Pom[p(eius) Sex(ti) f(ilius)] / Arn(ensis) M(arcus) Pomp(eius) M(arci) f(ilius) Ter(etina) Priscus C(aius) Arrenus C(ai) f(ilius) Gal(eria) Gallus L(ucius) Nonius L(uci) f(ilius) Pom(ptina) A<sp>re[nas q(uaestor) M(arcus)] / Vinicius P(ubli) f(ilius) Pob(lilia) q(uaestor) quod Ti(berius) Caesar <divi> Aug(usti) f(ilius) Aug(ustus) pontifex maxumus(!) tribunic(ia) potest(ate) XXII co(n)s(ul) III desig(natus) [IIII] / ad senatum rettulit qualis causa Cn(aei) Pisonis <patris> visa esset et an merito sibi mortem conscisse vide[retur] / et qualis causa M(arci) Pisonis visa esset cui relationi adiecisset uti precum suarum pro adulescente m[emor] / is ordo esset <et> qualis causa Plancinae visa e<s>set pro qua persona quid petisset et quas propter causa[s ex]/posuisset antea et quid de Visellio Karo et de Sempronio Basso comitibus Cn(aei) Pisonis patris iudicaret / senatus d(e) i(is) r(ebus) i(ta) c(ensuerunt) senatu <m>S populu<m>q(ue)POPULUSQ R(omanum) ante omnia dis immortalibus gratias agere quod ne/faris consilis Cn(aei) Pisonis patris tranquillitatem praesentis status r(ei) p(ublicae) quo melior <optari> non pote(!) <e>tVT quo{d} beneficio principis nostri frui contigit turbar<i>TURBARE passi non sunt deinde Ti(berio) Caesari Aug(usto) / principi nostro quod earum rerum omnium quae ad explorandam veritatem necessariae / fuerunt copiam senatu<i>SENATUS fecerit cuius aequitatem et patientiam hoc quoq(ue) nomine admirari {se} / senatum quod <cum> manufestissim<a>MANUFESTISSIMVM sint Cn(aei) Pisonis patris scelera et ipse de se supplicium sumpsisset nihilominus causa<m> eius cognosci voluerit filiosque eius arcessitos <h>ortatus sit ut patris sui / causam defendere<n>t ita ut eum quoq(ue) qui ordinis senatori nondum esset ob eam rem introduci in / senatum vellet et copiam utr<i>q(ue) dicendi pro patre et pro matre ipsorum et pro M(arco) Pison<e>PISONIM faceret / itaque cum per aliquo<t>ALIQUOD dies acta causa sit ab accusatoribus Cn(aei) Pisonis patris et ab ipso Cn(aeo) Pisone <patre> / recitatae epistulae recitata exemp{u}laria codicillorum quos Germanicus Caesar Cn(aeo) Pisoni / patri scripsisset producti testes quoiusque(!) ii ordinis sint <senatum?> a<rbit>rariADMIRARI singularem moderation/em patientiamq(ue) Germanici Caesaris evicta<m> esse feritate morum Cn(aei) Pisonis patris atq(ue) ob id / morientem Germanicum Caesarem quoius(!) mortis fuisse caussam(!) Cn(aeum) Pisonem patrem ipse / testatus sit non inmerito amicitiam ei renuntiasse qui cum deberet meminisse adiutorem se / [datu]m esse Germanico Caesari qui a principe nostro ex auctoritate huius ordinis ad rerum / [tra]nsmarinarum statum componendum missus esset desiderantium praesentiam aut ipsius / [Ti(beri) C]aesaris Aug(usti) aut filiorum alterius utrius neclecta(!) maiestate{m} domus Aug(ustae) neclecto(!) et/[iam] iure publico quod adle<c>t<us>ADLEGT<US> pro co(n)s(ule) et ei pro co(n)s(ule) de quo lex ad populum lata esset ut in qua<mcum>q(ue) / [---] provinciam venisset m<ai>usMINUS ei imperium quam <ei>SIBI qui eam provinciam proco(n)s(ul)e optine/[ret e]sset dum in omni re m<ai>usMINUS imperium Ti(berio) Cae<s>ar<i>CAEE Aug(usto) quam Germanico Caesari esset ta/[mqua]m ipsius arbitri et potestatis <omnia> esse deberent ita se <cum> in provincia{m} Syria{m} fuerit gesserit / [bellum {c}]{um} Armeniacum et Part(h)icum quantum in ipso fuerit moverit quod neq(ue) ex mandatis / [principi]s nostri epistulisq(ue) frequentibus Germanici Caesaris cum is abesset Vononem qui sus/[pectus reg]i Part(h)orum erat longius removeri voluerit ne profugere ex custodia posset id qu<od> / [fecit e]t conloqui quosdam ex numero Armeniorum malos et audaces cum Vonone passus / [sit ut pe]r eosdem tumultus in Armenia{m} excitaretur ac Vonone<s> vel oc<c>iso vel <ex>pulsoINPULSO rege Ar/[meni]ae quem Germanicus Caesar ex voluntate patris sui senatus<q>(ue) regem ei genti dedisset <eam> occu/[par]et eaq(ue) magnis muneribus Vononis corrupt<u>sCORRUPTIS fecerit bellum etiam civile excitare cona/[tus s]it iam pridem numin<e>NUMINI divi Aug(usti) virtutibusq(ue) Ti(beri) Caesaris Aug(usti) omnibus civi<li>sCIVIBVS belli{s} sepu/[ltis ma]lis repetendo provinciam <Syriam> post mortem Germanici Caesaris quam vivo eo pessumo et / [animo e]t exemplo reliquerat atq(ue) ob id milite<s>MILITEM Romani inter se con{cu}curre<re> co<ac>tiCONATI s<i>ntSVNT pe/[rspect]a etiam crudelitate{m} unica qui incognita caussa sine consili sententia{m} plurumos(!) / [capitis s]upplicio adfecisset neq(ue) externos tantummodo sed etiam centurionem c(ivem) R(omanum) crucifixi/[sset qui] militarem disciplinam ab divo Aug(usto) institutam et servatam ab Ti(berio) Caesare Aug(usto) corrup/[isset non] solum indulgendo militibus <ne h>is qui ipsis praesunt more vetustissumo(!) parerent / sed [etiam do]nativa suo nomine ex fisco principis nostri dando quo fact<o>FACTI milites alios Pisonian/[os] alios Caesarianos dici laetatus sit honorando etiam eo<s> qui post <t>alis nominis usurp/[atione]m ipsi paruisse<n>t qui post mortem Germanici Caesaris quoius(!) interitum <non> p(opulus) R(omanus) modo sed / [exte]rae quoq(ue) gentes luxserunt(!) patri optumo(!) et indulgentissumo(!) libellum quo eum accus/[ar]et mittere ausus sit oblitus non tantum venerationis caritatisq(ue) quae principis fili[o de]/[be]bantur ceterum humanitatis quoq(ue) quae ultra mortem <odia> non pati{un}tur procedere et [cui]/[us] mortem gavisum esse eum <h>is argumentis senatu<i>SENATUS appar{a}uerit quod nefaria sacrificia a[b eo] [fa]cta quod naves quibus veheba{n}tur <ornatae> sint quod recluser<i>tRECLUSERVNT deorum immortalium temp[la] / [qu]ae totius imperii Romani constantissuma(!) pietas clauserat e<iu>sdemq(ue) habitus animi argu[me]/[n]tum fuerit quod dedisse<t> congiarium ei qui nuntiaverit sibi de morte Germanici Caesaris [pro]/batum<q>(ue) sit frequenter{q(ue)} convivia habuisse eum iis ipsis diebus quibus de morte Germanici <Caesaris> ei [nu]/ntiatum erat numen quoq(ue) divi Aug(usti) violatum esse ab eo arbitrari senatum omni honore [qui a]/ut memoriae eius aut imagin<ibu>sIMAGINES quae antequam in deorum numerum referretur ei r[eddi?]/tae erant habeba{n}tur detracto quas ob res arbitrari senatum non optulisse(!) e[um se] / de<b>itaeDEDITAE poenae sed maiori et quam inmin<e>re{m}INMINOREM sibi ab pietate et severitate iudic[anti]/um intellegeba{n}t subtraxisse itaq(ue) iis poenis quas a semet ipso exegisset adicer[e ne] luctus mortis eius caussa(!) a feminis quibus {e}is more <maiorum> si hoc senatus consultum factum [non es]/set lugendus esset susciperetur utiq(ue) statuae et imagines Cn(aei) Pisonis patris quae ubique posi[tae essent] tollerentur recte et ordine facturos qui quandoq(ue) familiae Calpurniae essent quive eam [familiam] / cognatione adfinitateve contingerent si dedissent operam si quis eius genti<s> aut quis eo[rum qui cog]//[natus adfinisve --- Calpurniae famili]ae fuisset mortuos esse<t> ne inter reliquas imagines <quae> ex/[equias eorum funerum celebrare solent im]ago Cn(aei) Pisonis patris duceretur neve imaginibus <familiae> Calpurnia<e> / [imago eius interponeretur utiq(ue) Cn(aei) Pisonis p]atris nomen tolleretur ex titulo statuae Germanici Caesari<s> / [quam ei sodales Augustales in campo ad aram P]rovidentiae posuissent utiq(ue) bona Cn(aei) Pisonis patris publica/[rentur ---]E saltum placere Ti(berio) Caesari Aug(usto) principi nostro cuius a patre / [divo Aug(usto) Cn(aeo) Pisoni patri donatus erat reddi cum is] idcirco dari eum sibi desideras<s>et quod <civitates?> quarum <fines> hos saltus contin/[gerent frequenter de iniuris Cn(aei) Pisonis patris liberto]rumq(ue) et servorum eius qu{a}es{i}ta<e> esse<n>t a <t>/q(ue)DQ ob id providendum / [putaret ne postea iure meritoq(ue) soci p(opuli) R(omani) queri po]sse<nt> item senatum memorem clementiae suae iustitiae/[q(ue) <atq>(ue) animi magnitudinis quas virtutes {qu]as} ab maioribus suis accepisset tum praecipue ab divo Aug(usto) / [et Ti(berio) Caesare Aug(usto) principibus suis didicisset ex bonis C]n(aei) Pisonis patris publicatis aequom(!) humanumq(ue) censer/[e filio eius Pisoni maiori de quo nihil esset dictum qui pri]ncipis nostri q(uaestor) fuisset et quem Germanicus quoq(ue) liberalita/t[e sua honorasset qui complura modestiae suae posuisse]t pignora ex quibus sperari posset dissimillum<um>(!) eum patri su[o futurum donari nomine principis et senatus part]em dimidiam bonorum eumq(ue) cum tanto beneficio obliga/ret[ur recte atq(ue) ordine facturum si praenomen patri]s mutasset M(arco) etiam Pisoni qu<o>i(!) inpunitate<m> senatus / hum[anitati et moderationi principis nostri adsensus dand]am esse{t} arbitraretur quo facilius inviolatum sena/tus ben[eficium ad eum perveniret alteram partem dimidi]am bonorum paternorum dari ita ut ex omnibus / bonis qu[ae decreto senatus publicata et concessa eis essent] n(ummum) X(decies centena milia) dotis nomine Calpurniae Cn(aei) Pisonis f(iliae) item pecu/li nomin[e n(ummum) XXXX(quadragies centena milia) daretur item placere uti Cn(aeus) Piso pat]er supra portam Fontinalem quae inaedificasset iun/gendarum [domum privatarum caussa! ea curatores locorum publicoru]m iudicandorum tollenda dimolienda curarent / quod ad Plancina[e caussam! pertineret quoi! plurum! et gravissu]ma(!) crimina obiecta essent quoniam confiteretur se / omnem spem i[n misericordia principis nostri et senatus] habere et saepe princeps noster accurateq(ue) ab eo ordine / petierit ut co[ntentus senatus Cn(aei) Pisonis patris poena uxori ei]us sic uti M(arco) f(ilio) parceret et pro Plancina rogatu matris sua<e> / depreca<tus> s<it> et q[uam ob rem id mater sua inpetrare vellet iustis]suma<s>(!) ab ea sibi causas expositas acceperit senatum arbi/trari et Iuli[ae Aug(ustae) optime de r(e) p(ublica) meritae non partu] modo principis nostri sed etiam multis magnisq(ue) erga cui/usq(ue) ordinis h[omines beneficis quae cum iure meritoq(ue) plurumum!] posse<t> in eo quod a senatu petere deberet parcissume(!) utere/tur eo et pr[incipis nostri summae erga matrem suam pieta]ti suffragandum indulgendumq(ue) esse remittiq(ue) poenam / Plancina[e placere Visellio Karo et Sempronio Basso comitibus] Cn(aei) Pisonis patris et omnium malificiorum socis ac minis/tris aqua e[t igne interdici oportere ab eo pr(aetore) qui legem maiestatis quaereret] bonaq(ue) eorum ab pr(aetoribus) qui aerario praeesse<n>t venire et in / aerariu[m redigi placere item cum iudicaret senatus omnium par]tium pietatem antecess<iss>e Ti(berium) Caesarem Aug(ustum) principem nos/trum t[anti et tam aequalis dolori<s eius indicis> totiens conspectis quibus eti]am senatus vehementer motus sit magnopere rogare / et peter[e ut omnem curam quam in duos quondam filios suos partitus] erat ad eum quem haberet converteret sperareq(ue) se/natum [eum qui supersit tanto maiori curae dis immortalibus] fore quanto magis intellegerent omnem spem / futur[am paternae pro r(e) p(ublica) stationis in uno repositam quo nomine d]ebere eum finire dolorem ac restituere patriae suae / non [tantum animum sed etiam voltum qui publicae felicitati co]nveniret item senatum magnopere laudare Iuliae / Aug(ustae) [Drusiq(ue) Caesaris moderationem imitantium principis nostri i]ustitiam quos animadvertere{t} hunc ordinem non / ma[iorem pietatem in Germanicum quam aequitatem in servandis i]ntegris iudicis suis donec de causa Cn(aei) Pisonis patris / cog[nosceretur praestitisse ceterorum quoq(ue) contingentium Germ]anicum Caesarem necessitudine magnopere pro/b[are Agrippinae quam senatui memoriam divi Aug(usti) quoi! fuisset prob]atissuma(!) et viri Germanici cum quo unica concor/d[ia vixsisset et tot pignora edita partu felicissumo! eorum qui superesse]nt commendare itemq(ue) Antoniae Germanici [Caesaris] / [matris quae unum matrimonium Drusi Germanici patris exp]erta sanctitate morum dignam se divo Aug(usto) / [tam arta propinquitate exhibuerit et Liviae sororis Germanici Caesaris] de qua optume(!) et avia sua et socer idemq(ue) patruos / [princeps noster iudicaret quorum iudicis etiam si non contingeret domum eo]rum merito gloriari posset nedum tam con/[iunctis necessitudinibus inligata femina quarum aeq(ue) et dolorem fide]lissumum(!) et in dolore moderatione<m> sena/[tum probare item quod filiorum Germanici puerilis et pra]ecipue in Nerone{m} Caesare{m} iam etiam / [iu(v)enis dolor amisso patre tali itemq(ue) Ti(beri) Germanici fratris {Ti}(beri) Germ(anici) Caesar(is) non e]xc<e>sseritXCVSSERIT modum probabilem iudicare / [senatum referendum quidem esse acceptum maxume! discipulinae avi eorum et pa]trui et Iuliae Aug(ustae) sed tam<en> ipsorum quoq(ue) no/[mine laudandum existumaret item equestris ordinis curam et i]ndustriam unic<e>UNICI senatui probari quod / [fideliter intellexsisset quanta res et quam ad omnium salutem pietate]mq(ue) pertinens ageretur et quod frequenti/[bus adclamationibus adfectum animi sui et dolorem de principis nostri] filiq(ue) eius iniuris ac pro r(ei) p(ublicae) utilitate testa/[tus sit plebem quoq(ue) laudare senatum quod cum equestri ordine consen]serit pietatemq(ue) suam erga principem / [nostrum memoriamq(ue) fili eius significaverit et cum effusissumis! studis ad re]praesentandam <poenam> Cn(aei) Pisonis patris / [ab semet ipsa accensa esset regi tamen exemplo equestris ordinis a principe] nostro <se passa> sit item senatum probare eo/[rum militum fidem quorum animi frustra sollicitati essent scelere Cn(aei) Pisoni]s patris omnesq(ue) qui <sub> auspicis et im/[perio principis nostri milites essent quam fidem pietatemq(ue) domui Aug(ustae) praestarent eam spe]rare perpetuo praestaturos / [cum scirent salutem imperi nostri in eius domus custodia positam esse senatum a]rbitrari eorum curae atq(ue) offi/[ci esse ut aput! eos ii qui quandoq(ue) eis prae(e)ssent plurumum! auctoritatis haberent qui fidelissum]a(!) pietate salutare huic urbi im/[perioq(ue) p(opuli) R(omani) nomen Caesarum coluissent et quo facilius totius actae rei ordo posterorum m]emoriae tradi posset atq(ue) ii{s} sci/[rent quid et de singulari moderatione Germanici Caesaris et de sceleribus Cn(aei) Pisonis patris senat]us iudicasset placere uti oratio / [quam recitasset princeps noster itemq(ue) haec senatus consulta in aere incisa quo loco Ti(berio) Caesari Aug(usto) videretu]r ponere<n>tur utiq(ue) hoc s(enatus) c(onsultum) in / [cuiusque provinciae celeberruma! urbe eiusq(ue) in urbis ipsius celeberrumo! loco in aere incisum figere]{n}tur itemq(ue) hoc s(enatus) c(onsultum) in hiber/[nis cuiusq(ue) legionis at signa figeretur censuerunt in senatu fuerunt CCCI hoc s(enatus) c(onsultum) factu]m est per relationem solum / [Ti(berius) Caesar Aug(ustus) trib(unicia) potestate XXII manu mea scripsi velle me h(oc) s(enatus) c(onsultum) quod est factum IIII Idus Decem(bres) Cotta et M]essa<l>la co(n)s(ulibus) referente me scrip/[tum referri in tabulas publicas]
Majuskeln: A D IIII EID DEC IN PALATIO IN PORTICV QVA EST AD APOLLINIS [ ]
ADFVERVNT M VALER M F LEM MESSALINVS C ATEIVS L F ANI CAPITO SEX POM[ ]
ARN M POMP M F TER PRISCVS C ARRENVS C F GAL GALLVS L NONIVS L F POM ARE[ ]
VINICIVS P F POB Q QVOD TI CAESAR AVG F AVG PONTIFEX MAXVMVS TRIBVNIC POTEST XXII COS III DESIG [ ]
AD SENATVM RETTVLIT QVALIS CAVSA CN PISONIS VISA ESSET ET AN MERITO SIBI MORTEM CONSCISSE VIDE[ ]
ET QVALIS CAVSA M PISONIS VISA ESSET CVI RELATIONI ADIECISSET VTI PRECVM SVARVM PRO ADVLESCENTE M[ ]
IS ORDO ESSET QVALIS CAVSA PLANCINAE VISA ESET PRO QVA PERSONA QVID PETISSET ET QVAS PROPTER CAVSA[ ]
POSVISSET ANTEA ET QVID DE VISELLIO KARO ET DE SEMPRONIO BASSO COMITIBVS CN PISONIS PATRIS IVDICARET
SENATVS D I R I C SENATV S POPVLVSQ R ANTE OMNIA DIS IMMORTALIBVS GRATIAS AGERE QVOD NE
FARIS CONSILIS CN PISONIS PATRIS TRANQVILLITATEM PRAESENTIS STATVS R P QVO MELIOR NON POTE VT QVOD BENEFICIO PRINCIPIS NOSTRI FRVI CONTIGIT TVRBARE PASSI NON SVNT DEINDE TI CAESARI AVG
PRINCIPI NOSTRO QVOD EARVM RERVM OMNIVM QVAE AD EXPLORANDAM VERITATEM NECESSARIAE
FVERVNT COPIAM SENATVS FECERIT CVIVS AEQVITATEM ET PATIENTIAM HOC QVOQ NOMINE ADMIRARI SE
SENATVM QVOD MANVFESTISSIMVM SINT CN PISONIS PATRIS SCELERA ET IPSE DE SE SVPPLICIVM SVMPSISSET NIHILOMINVS CAVSA EIVS COGNOSCI VOLVERIT FILIOSQVE EIVS ARCESSITOS ORTATVS SIT VT PATRIS SVI
CAVSAM DEFENDERET ITA VT EVM QVOQ QVI ORDINIS SENATORI NONDVM ESSET OB EAM REM INTRODVCI IN
SENATVM VELLET ET COPIAM VTRQ DICENDI PRO PATRE ET PRO MATRE IPSORVM ET PRO M PISONIM FACERET
ITAQVE CVM PER ALIQVOD DIES ACTA CAVSA SIT AB ACCVSATORIBVS CN PISONIS PATRIS ET AB IPSO CN PISONE
RECITATAE EPISTVLAE RECITATA EXEMPVLARIA CODICILLORVM QVOS GERMANICVS CAESAR CN PISONI
PATRI SCRIPSISSET PRODVCTI TESTES QVOIVSQVE II ORDINIS SINT ADMIRARI SINGVLAREM MODERATION
EM PATIENTIAMQ GERMANICI CAESARIS EVICTA ESSE FERITATE MORVM CN PISONIS PATRIS ATQ OB ID
MORIENTEM GERMANICVM CAESAREM QVOIVS MORTIS FVISSE CAVSSAM CN PISONEM PATREM IPSE
TESTATVS SIT NON INMERITO AMICITIAM EI RENVNTIASSE QVI CVM DEBERET MEMINISSE ADIVTOREM SE
[ ]M ESSE GERMANICO CAESARI QVI A PRINCIPE NOSTRO EX AVCTORITATE HVIVS ORDINIS AD RERVM
[ ]NSMARINARVM STATVM COMPONENDVM MISSVS ESSET DESIDERANTIVM PRAESENTIAM AVT IPSIVS
[ ]AESARIS AVG AVT FILIORVM ALTERIVS VTRIVS NECLECTA MAIESTATEM DOMVS AVG NECLECTO ET
[ ] IVRE PVBLICO QVOD ADLEGT PRO COS ET EI PRO COS DE QVO LEX AD POPVLVM LATA ESSET VT IN QVAQ
[ ] PROVINCIAM VENISSET MINVS EI IMPERIVM QVAM SIBI QVI EAM PROVINCIAM PROCOSE OPTINE
[ ]SSET DVM IN OMNI RE MINVS IMPERIVM TI CAEARE AVG QVAM GERMANICO CAESARI ESSET TA
[ ]M IPSIVS ARBITRI ET POTESTATIS ESSE DEBERENT ITA SE IN PROVINCIAM SYRIAM FVERIT GESSERIT
[ ]VM ARMENIACVM ET PARTICVM QVANTVM IN IPSO FVERIT MOVERIT QVOD NEQ EX MANDATIS
[ ]S NOSTRI EPISTVLISQ FREQVENTIBVS GERMANICI CAESARIS CVM IS ABESSET VONONEM QVI SVS
[ ]I PARTORVM ERAT LONGIVS REMOVERI VOLVERIT NE PROFVGERE EX CVSTODIA POSSET ID QV
[ ]T CONLOQVI QVOSDAM EX NVMERO ARMENIORVM MALOS ET AVDACES CVM VONONE PASSVS
[ ]R EOSDEM TVMVLTVS IN ARMENIAM EXCITARETVR AC VONONE VEL OCISO VEL INPVLSO REGE AR
[ ]AE QVEM GERMANICVS CAESAR EX VOLVNTATE PATRIS SVI SENATVS REGEM EI GENTI DEDISSET OCCV
[ ]ET EAQ MAGNIS MVNERIBVS VONONIS CORRVPTIS FECERIT BELLVM ETIAM CIVILE EXCITARE CONA
[ ]IT IAM PRIDEM NVMINI DIVI AVG VIRTVTIBVSQ TI CAESARIS AVG OMNIBVS CIVIBVS BELLIS SEPV
[ ]LIS REPETENDO PROVINCIAM POST MORTEM GERMANICI CAESARIS QVAM VIVO EO PESSVMO ET
[ ]T EXEMPLO RELIQVERAT ATQ OB ID MILITEM ROMANI INTER SE CONCVCVRRE CONATI SVNT PE
[ ]A ETIAM CRVDELITATEM VNICA QVI INCOGNITA CAVSSA SINE CONSILI SENTENTIAM PLVRVMOS
[ ]VPPLICIO ADFECISSET NEQ EXTERNOS TANTVMMODO SED ETIAM CENTVRIONEM C R CRVCIFIXI
[ ] MILITAREM DISCIPLINAM AB DIVO AVG INSTITVTAM ET SERVATAM AB TI CAESARE AVG CORRVP
[ ] SOLVM INDVLGENDO MILITIBVS IS QVI IPSIS PRAESVNT MORE VETVSTISSVMO PARERENT
SED [ ]NATIVA SVO NOMINE EX FISCO PRINCIPIS NOSTRI DANDO QVO FACTI MILITES ALIOS PISONIAN
[ ] ALIOS CAESARIANOS DICI LAETATVS SIT HONORANDO ETIAM EO QVI POST ALIS NOMINIS VSVRP
[ ]M IPSI PARVISSET QVI POST MORTEM GERMANICI CAESARIS QVOIVS INTERITVM P R MODO SED
[ ]RAE QVOQ GENTES LVXSERVNT PATRI OPTVMO ET INDVLGENTISSVMO LIBELLVM QVO EVM ACCVS
[ ]ET MITTERE AVSVS SIT OBLITVS NON TANTVM VENERATIONIS CARITATISQ QVAE PRINCIPIS FILI[ ]
[ ]BANTVR CETERVM HVMANITATIS QVOQ QVAE VLTRA MORTEM NON PATIVNTVR PROCEDERE ET [ ]
[ ] MORTEM GAVISVM ESSE EVM IS ARGVMENTIS SENATVS APPARAVERIT QVOD NEFARIA SACRIFICIA A[ ] [ ]CTA QVOD NAVES QVIBVS VEHEBANTVR SINT QVOD RECLVSERVNT DEORVM IMMORTALIVM TEMP[ ]
[ ]AE TOTIVS IMPERII ROMANI CONSTANTISSVMA PIETAS CLAVSERAT ESDEMQ HABITVS ANIMI ARGV[ ]
[ ]TVM FVERIT QVOD DEDISSE CONGIARIVM EI QVI NVNTIAVERIT SIBI DE MORTE GERMANICI CAESARIS [ ]
BATVM SIT FREQVENTERQ CONVIVIA HABVISSE EVM IIS IPSIS DIEBVS QVIBVS DE MORTE GERMANICI EI [ ]
NTIATVM ERAT NVMEN QVOQ DIVI AVG VIOLATVM ESSE AB EO ARBITRARI SENATVM OMNI HONORE [ ]
VT MEMORIAE EIVS AVT IMAGINES QVAE ANTEQVAM IN DEORVM NVMERVM REFERRETVR EI R[ ]
TAE ERANT HABEBANTVR DETRACTO QVAS OB RES ARBITRARI SENATVM NON OPTVLISSE E[ ]
DEDITAE POENAE SED MAIORI ET QVAM INMINOREM SIBI AB PIETATE ET SEVERITATE IVDIC[ ]
VM INTELLEGEBANT SVBTRAXISSE ITAQ IIS POENIS QVAS A SEMET IPSO EXEGISSET ADICER[ ] LVCTVS MORTIS EIVS CAVSSA A FEMINIS QVIBVS EIS MORE SI HOC SENATVS CONSVLTVM FACTVM [ ]
SET LVGENDVS ESSET SVSCIPERETVR VTIQ STATVAE ET IMAGINES CN PISONIS PATRIS QVAE VBIQVE POSI[ ] TOLLERENTVR RECTE ET ORDINE FACTVROS QVI QVANDOQ FAMILIAE CALPVRNIAE ESSENT QVIVE EAM [ ]
COGNATIONE ADFINITATEVE CONTINGERENT SI DEDISSENT OPERAM SI QVIS EIVS GENTI AVT QVIS EO[ ]

[ ]AE FVISSET MORTVOS ESSE NE INTER RELIQVAS IMAGINES EX
[ ]AGO CN PISONIS PATRIS DVCERETVR NEVE IMAGINIBVS CALPVRNIA
[ ]ATRIS NOMEN TOLLERETVR EX TITVLO STATVAE GERMANICI CAESARI
[ ]ROVIDENTIAE POSVISSENT VTIQ BONA CN PISONIS PATRIS PVBLICA
[ ]E SALTVM PLACERE TI CAESARI AVG PRINCIPI NOSTRO CVIVS A PATRE
[ ] IDCIRCO DARI EVM SIBI DESIDERASET QVOD QVARVM HOS SALTVS CONTIN
[ ]RVMQ ET SERVORVM EIVS QVAESITA ESSET A D
Q OB ID PROVIDENDVM
[ ]SSE ITEM SENATVM MEMOREM CLEMENTIAE SVAE IVSTITIAE
[ ]AS AB MAIORIBVS SVIS ACCEPISSET TVM PRAECIPVE AB DIVO AVG
[ ]N PISONIS PATRIS PVBLICATIS AEQVOM HVMANVMQ CENSER
[ ]NCIPIS NOSTRI Q FVISSET ET QVEM GERMANICVS QVOQ LIBERALITA
T[ ]T PIGNORA EX QVIBVS SPERARI POSSET DISSIMILLVM EVM PATRI SV[ ]EM DIMIDIAM BONORVM EVMQ CVM TANTO BENEFICIO OBLIGA
RET[ ]S MVTASSET M ETIAM PISONI QVI INPVNITATE SENATVS
HVM[ ]AM ESSET ARBITRARETVR QVO FACILIVS INVIOLATVM SENA
TVS BEN[ ]AM BONORVM PATERNORVM DARI ITA VT EX OMNIBVS
BONIS QV[ ] N X DOTIS NOMINE CALPVRNIAE CN PISONIS F ITEM PECV
LI NOMIN[ ]ER SVPRA PORTAM FONTINALEM QVAE INAEDIFICASSET IVN
GENDARVM [ ]M IVDICANDORVM TOLLENDA DIMOLIENDA CVRARENT
QVOD AD PLANCINA[ ]MA CRIMINA OBIECTA ESSENT QVONIAM CONFITERETVR SE
OMNEM SPEM I[ ] HABERE ET SAEPE PRINCEPS NOSTER ACCVRATEQ AB EO ORDINE
PETIERIT VT CO[ ]VS SIC VTI M F PARCERET ET PRO PLANCINA ROGATV MATRIS SVA
DEPRECA S ET Q[ ]SVMA AB EA SIBI CAVSAS EXPOSITAS ACCEPERIT SENATVM ARBI
TRARI ET IVLI[ ] MODO PRINCIPIS NOSTRI SED ETIAM MVLTIS MAGNISQ ERGA CVI
VSQ ORDINIS H[ ] POSSE IN EO QVOD A SENATV PETERE DEBERET PARCISSVME VTERE
TVR EO ET PR[ ]TI SVFFRAGANDVM INDVLGENDVMQ ESSE REMITTIQ POENAM
PLANCINA[ ] CN PISONIS PATRIS ET OMNIVM MALIFICIORVM SOCIS AC MINIS
TRIS AQVA E[ ] BONAQ EORVM AB PR QVI AERARIO PRAEESSET VENIRE ET IN
AERARIV[ ]TIVM PIETATEM ANTECESSE TI CAESAREM AVG PRINCIPEM NOS
TRVM T[ ]AM SENATVS VEHEMENTER MOTVS SIT MAGNOPERE ROGARE
ET PETER[ ] ERAT AD EVM QVEM HABERET CONVERTERET SPERAREQ SE
NATVM [ ] FORE QVANTO MAGIS INTELLEGERENT OMNEM SPEM
FVTVR[ ]EBERE EVM FINIRE DOLOREM AC RESTITVERE PATRIAE SVAE
NON [ ]NVENIRET ITEM SENATVM MAGNOPERE LAVDARE IVLIAE
AVG [ ]VSTITIAM QVOS ANIMADVERTERET HVNC ORDINEM NON
MA[ ]NTEGRIS IVDICIS SVIS DONEC DE CAVSA CN PISONIS PATRIS
COG[ ]ANICVM CAESAREM NECESSITVDINE MAGNOPERE PRO
B[ ]ATISSVMA ET VIRI GERMANICI CVM QVO VNICA CONCOR
D[ ]NT COMMENDARE ITEMQ ANTONIAE GERMANICI [ ]
[ ]ERTA SANCTITATE MORVM DIGNAM SE DIVO AVG
[ ] DE QVA OPTVME ET AVIA SVA ET SOCER IDEMQ PATRVOS
[ ]RVM MERITO GLORIARI POSSET NEDVM TAM CON
[ ]LISSVMVM ET IN DOLORE MODERATIONE SENA
[ ]ECIPVE IN NERONEM CAESAREM IAM ETIAM
[ ]XCVSSERIT MODVM PROBABILEM IVDICARE
[ ]TRVI ET IVLIAE AVG SED TAM IPSORVM QVOQ NO
[ ]NDVSTRIAM VNICI SENATVI PROBARI QVOD
[ ]MQ PERTINENS AGERETVR ET QVOD FREQVENTI
[ ] FILIQ EIVS INIVRIS AC PRO R P VTILITATE TESTA
[ ]SERIT PIETATEMQ SVAM ERGA PRINCIPEM
[ ]PRAESENTANDAM CN PISONIS PATRIS
[ ] NOSTRO SIT ITEM SENATVM PROBARE EO
[ ]S PATRIS OMNESQ QVI AVSPICIS ET IM
[ ]RARE PERPETVO PRAESTATVROS
[ ]RBITRARI EORVM CVRAE ATQ OFFI
[ ]A PIETATE SALVTARE HVIC VRBI IM
[ ]EMORIAE TRADI POSSET ATQ IIS SCI
[ ]VS IVDICASSET PLACERE VTI ORATIO
[ ]R PONERETVR VTIQ HOC S C IN
[ ]NTVR ITEMQ HOC S C IN HIBER
[ ]M EST PER RELATIONEM SOLVM
[ ]ESSALA COS REFERENTE ME SCRIP
[ ]
Datierung:10. Dezember 20 n. Chr.
Literatur Hilfe:CIL 02 (2. Aufl.) 05, 00900; Foto.
AE 1996, 0885.
W. Eck - A. Caballos - F. Fernández, Das senatus consultum de Cn.
Pisone patre (München 1996). - AE 1996.
A. Caballos - W. Eck - F. Fernández, El senadoconsulto de Gneo Pisón padre (Sevilla 1996). - AE 1996.
M. Griffin, JRS 87, 1997, 249-263. - AE 1996.
D. Potter, JRA 11, 1998, 437-457. - AE 1996.
C. Damon - S. Takács, AJPh 120, 1, 1999, 1-12. - AE 1996.
D.S. Potter - C. Damon, AJPh 120, 1, 1999, 13-41; pl. 1-8. - AE 1996.
Abbildungen (extern):www2.uah.es:00900frg.a-c.jpg
www2.uah.es:00900frg.d.jpg
Fundumstände / Aufbewahrung
ProvinzBaetica
Land Spanien
Fundort antik Gemella?
Fundort modernEl Nido del Grajo    (Umkreissuche)
Fundstelle 
Inschriftengattung / Sprache
InschriftengattungRechtliche Verfügung, öffentlich
Sprachelateinisch
Inschriftträger
InschriftträgerTafel
MaterialBronze
Höhe60.7 cm
Breite(52.5) cm
Tiefe0.4 cm
Buchstabenhöhe1.5-0.5 cm
Historisch relevante Hinweise
Religionheidnische Götternamen
kultische Funktionen, heidnisch
GeographieAngaben vorhanden
Sozial-/ Wirtschafts-/ RechtsgeschichteAngaben vorhanden
Kommentar
  Sogenanntes senatus consultum de Cn. Pisone patre. 4 Fragmente einer Bronzetafel; Maße beziehen sich auf die 3 aneinanderpassenden Fragmente a-c; Maße Fragment d: 60,5 x (25,2) x 0,4 cm. Ursprüngliche Breite: ca. 91 cm. Lesung nach CIL 02 (2. Aufl.) 05, 00900.
Personen
Person 1Name: M. Valer. M.f. Lem. Messal<l>inus
praenomen: M.
nomen: Valerius*
cognomen: Messallinus
tribus: Lemonia
Geschlecht: männlich
Status:Senatorenstand
Person 2Name: C. Atius L.f. Ani. Capito
praenomen: C.
nomen: Atius
cognomen: Captio
tribus: Aniensis
Geschlecht: männlich
Status:Senatorenstand
Person 3Name: Sex. Pom[p. Sex.f.] Arn.
praenomen: Sex.
nomen: Pompeius+*
cognomen:
tribus: Arnensis
Geschlecht: männlich
Status:Senatorenstand
Person 4Name: M. Pomp. M.f. Ter. Priscus
praenomen: M.
nomen: Pompeius*
cognomen: Priscus
tribus: Teretina
Geschlecht: männlich
Status:Senatorenstand
Person 5Name: C. Arrenus C.f. Gal. Gallus
praenomen: C.
nomen: Arrenus
cognomen: Gallus
tribus: Galeria
Geschlecht: männlich
Status:Senatorenstand
Person 6Name: L. Nonius L.f. Pom. A<sp>re[nas]
praenomen: L.
nomen: Nonius
cognomen: Asprenas+
tribus: Pomptina
Geschlecht: männlich
Status:Senatorenstand
Person 7Name: [M.] Vinicius P.f. Pob.
praenomen: M.+
nomen: Vinicius
cognomen:
tribus: Publilia
Geschlecht: männlich
Status:Senatorenstand
Person 8Name: Ti. Caesar <divi> Aug.f. Aug.
praenomen: Ti.
nomen: Caesar
cognomen: Augustus*
Geschlecht: männlich
Status:Herrscher / Herrscherhaus
ID: https://www.wikidata.org/wiki/Q1407   (alle Belege dieser Person anzeigen)
Person 9Name: Cn. Pisonis
praenomen: Cn.
nomen:
cognomen: Piso
Geschlecht: männlich
Status:Senatorenstand
Person 10Name: M. Pisonis
praenomen: M.
nomen:
cognomen: Piso
Geschlecht: männlich
Status:Senatorenstand
Person 11Name: Plancinae
praenomen:
nomen:
cognomen: Plancina
Geschlecht: weiblich
Status:Senatorenstand
Person 12Name: Visellio Karo
praenomen:
nomen: Visellius
cognomen: Karus
Geschlecht: männlich
Person 13Name: Sempronio Basso
praenomen:
nomen: Sempronius
cognomen: Bassus
Geschlecht: männlich
Person 14Name: Gemanicus Caesar
praenomen: Germanicus
nomen:
cognomen: Caesar
Geschlecht: männlich
Status:Herrscher / Herrscherhaus
ID: https://www.wikidata.org/wiki/Q191039   (alle Belege dieser Person anzeigen)
Person 15Name: Vononem
praenomen:
nomen:
cognomen: Vonones
Geschlecht: männlich
Person 16Name: [Pisoni]
praenomen:
nomen:
cognomen: Piso+
Geschlecht: männlich
Status:Senatorenstand
Person 17Name: Calpurniae Cn. Pisonis f.
praenomen:
nomen: Calpurnia
cognomen:
Geschlecht: weiblich
Status:Senatorenstand
Person 18Name: Iuliae Aug.
praenomen:
nomen: Iulia
cognomen: Augusta*
Geschlecht: weiblich
Status:Herrscher / Herrscherhaus
Person 19Name: [Drusi Caesaris]
praenomen: Drusus+
nomen:
cognomen: Caesar+
Geschlecht: männlich
Status:Herrscher / Herrscherhaus
ID: https://www.wikidata.org/wiki/Q156778   (alle Belege dieser Person anzeigen)
Person 20Name: [Agrippinae]
praenomen:
nomen:
cognomen: Agrippina+
Geschlecht: weiblich
Status:Herrscher / Herrscherhaus
Person 21Name: Antoniae
praenomen:
nomen: Antonia
cognomen:
Geschlecht: weiblich
Status:Herrscher / Herrscherhaus
Person 22Name: [Drusi]
praenomen:
nomen:
cognomen: Drusus+
Geschlecht: männlich
Status:Herrscher / Herrscherhaus
Person 23Name: [Liviae]
praenomen:
nomen: Livia+
cognomen:
Geschlecht: weiblich
Status:Herrscher / Herrscherhaus
Person 24Name: Nerone{m} Caesare{m}
praenomen: Nero
nomen:
cognomen: Caesar
Geschlecht: männlich
Status:Herrscher / Herrscherhaus
ID: https://www.wikidata.org/wiki/Q370363   (alle Belege dieser Person anzeigen)
Person 25Name: [Ti. Germanici]
praenomen: Ti.+
nomen:
cognomen: Germanicus+
Geschlecht: männlich
Status:Herrscher / Herrscherhaus
Allgemeine Angaben
HD-Nr.HD030785
EDH Geo-ID2382
Pleiades ID260556 (Inhalte aus dem Pelagios Netzwerk)
siehe auch

Links basieren auf Trismegistos API

TM: http://www.trismegistos.org/text/220925
EDCS: http://db.edcs.eu/epigr/edcs_id_en.php?p_edcs_id=EDCS-46400006
HispEpOl: http://eda-bea.es/pub/record_card_1.php?rec=948
Historische Periode(n)Tiberisch (14 n. Chr. - 37 n. Chr.)   (alle Inschriften aus dieser Periode anzeigen)
Julisch-claudische Dynastie (27 v. Chr. - 68 n. Chr.)   (alle Inschriften aus dieser Periode anzeigen)
Römische Kaiserzeit (27 v. Chr. - 476 n. Chr.)   (alle Inschriften aus dieser Periode anzeigen)
Konsulat-Datierung20 AD: M. Valerius Messala Barbatus (January–December) / M. Aurelius Cotta Maximus Messalinus  –  https://godot.date/id/ZkLGR3SbmE6AuAYF29BsBn
Bearbeitungsstandprovisorisch bearbeitet
letzte Änderungen7. Mai 2013
BearbeiterGräf
nach oben
 
ZitierweiseUrheberrecht, Haftungsausschluss und DatenschutzerklärungAnregungen / Fragen / ProblemeImpressum